Ook op de werkvloer komt social engineering veelvuldig voor. Gelukkig meestal in acceptabele vorm waarbij bepaald gewenst gedrag onderdeel is van de bedrijfscultuur maar soms zij er ook negatieve interactievormen te vinden. Zo kun je bijvoorbeeld te maken krijgen met incompetente leiding of werknemers die juist de kantjes eraf lopen. Ook komen op de werkvloer regelmatig “machtsspelletjes” voor die in het ergste geval kunnen leiden tot een toxische werkomgeving.
In beginsel is de werkgever verantwoordelijk voor het bieden van een veilige werkomgeving maar wat nu als die leidinggevende nu juist het probleem is?
Omdat ik hierover regelmatig adviesvragen krijg heb ik het onderstaande verzameld. Disclaimer: Raadpleeg, wanneer je denkt dat onderstaande op jou van toepassing is, altijd een jurist voor de juiste duiding en begeleiding.
- Leiderschap: Micromanagement, onredelijke eisen, onveilig werkklimaat, oneerlijke behandeling.
- Communicatie: Negeert signalen, geeft onterechte kritiek, denigrerend gedrag.
- Werkdruk: Onmogelijke deadlines, eenzijdige wijzigingen in takenpakket, overbelasting.
- Afspraken: Niet nakomen van afspraken, beloften breken.
- Begeleiding: Onvoldoende begeleiding bij ziekte.
- Machtsmisbruik, intimidatie of ander grensoverschrijdend gedrag
Wat je kunt doen
- Documenteer alles: Houd een dossier bij van belangrijke mails, data en gebeurtenissen; dit kan cruciaal zijn bij een juridische procedure.
- Bespreek het: Ga het gesprek aan met je leidinggevende, maar laat je niet onder druk zetten om zomaar akkoord te gaan met voorstellen.
- Vraag door en laat alle gegeven motivatie schriftelijk bevestigen
- Zoek hulp: Schakel een onafhankelijke mediator in om de communicatie te herstellen, of vraag hulp bij het Juridisch Loket of vakbond zoals het CNV.
- Wees voorzichtig met een vaststellingsovereenkomst: Ga nooit zomaar akkoord met een ontslagvoorstel van de werkgever; laat dit altijd eerst juridisch controleren.
- Recht op uitkering: Bij ontslag door een verstoorde arbeidsrelatie heb je vaak recht op WW, tenzij je verwijtbaar werkloos bent.
- Billijke vergoeding: Als de werkgever ernstig verwijtbaar heeft gehandeld (bv. door onvoldoende begeleiding bij ziekte), kun je recht hebben op een extra ‘billijke vergoeding’.
- Kantonrechter: Als er geen oplossing komt, kan de rechter uitspraak doen over de beëindiging van de arbeidsovereenkomst.
Auteur Brenno de Winter besteed in zijn boek “fundamenten van informatiebeveiliging” een interessant hoofdstuk aan toxische werkomgevingen. Het boek is onder andere verkrijgbaar bij Bol of de betere boekhandel. Wat Brenno er zelf over schrijft lees je op https://dewinter.com/nl/blog/2025/10/20/202510-fundamenten/